ఓటుకు నోటు రహిత సమాజం ఎప్పుడు?
ప్రజావాణి దినపత్రిక ప్రతినిధి బాపట్ల జిల్లా అక్టోబర్ 26
ప్రజాస్వామ్యాన్ని కాపాడాల్సిన బాధ్యత రాజకీయ పార్టీలదే కాదు… పౌరులది కూడా!
రచన: తన్నీరు విజయ్
రిఫార్మ్స్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా — చీరాల నియోజకవర్గం ఇన్చార్జ్
ప్రజాస్వామ్యం ప్రజల కోసమా? డబ్బున్న రాజకీయ నాయకుల కోసమా?
ప్రజాస్వామ్యం అంటే ప్రజల చేత, ప్రజల కోసం, ప్రజల ద్వారా జరిగే పరిపాలన. కానీ ఎన్నికల సమయంలో ఓటును డబ్బుతో కొనుగోలు చేయాలనే ధోరణి పెరిగితే ప్రజాస్వామ్యపు అసలు లక్ష్యమే దెబ్బతింటుంది.
ప్రజలకు నాణ్యమైన విద్య, వైద్యం, ఉపాధి, తాగునీరు, పారిశుద్ధ్యం, రహదారులు, పారదర్శక పరిపాలన అందించాల్సిన రాజకీయ వ్యవస్థలో ఎన్నికల సమయంలో డబ్బు పంపిణీకి ప్రాధాన్యత పెరగడం ఆందోళనకరం.
ఒకవైపు పేదరికం, నిరుద్యోగం, ధరల పెరుగుదలతో సామాన్య ప్రజలు ఇబ్బందులు పడుతుంటే, మరోవైపు ఎన్నికల సమయంలో ఓటర్లను ప్రలోభపెట్టే రాజకీయ సంస్కృతి ప్రజాస్వామ్య విలువలను ప్రశ్నార్థకం చేస్తోంది.
ఒక రోజు ఇచ్చే డబ్బు కోసం ఐదేళ్ల భవిష్యత్తును పణంగా పెట్టాలా?
ఈ ప్రశ్న ప్రతి ఓటరు తనను తాను వేసుకోవాల్సిన సమయం వచ్చింది.
ఓటు అమ్ముకునే వస్తువు కాదు… ప్రజల చేతిలోని అధికారం!
ఓటు అనేది కేవలం ఒక బటన్ నొక్కడం కాదు. అది మన ప్రాంత భవిష్యత్తును నిర్ణయించే అధికారం. మన పిల్లల విద్య, మన కుటుంబాల వైద్యం, యువత ఉపాధి, కార్మికుల సంక్షేమం, మహిళల భద్రత, స్థానిక అభివృద్ధి వంటి అంశాలపై ప్రభావం చూపే ప్రజాస్వామ్య హక్కు.
ఎన్నికల సమయంలో ఇచ్చే డబ్బు తాత్కాలిక ప్రయోజనం కలిగించవచ్చు. కానీ ప్రజా సమస్యలను పరిష్కరించని పాలన వల్ల కలిగే నష్టం దీర్ఘకాలం కొనసాగవచ్చు.
అయితే ఓటర్లు డబ్బుకు ఎందుకు ఆకర్షితులవుతున్నారనే ప్రశ్నకు సమాధానం వెతికేటప్పుడు వారి ఆర్థిక పరిస్థితులను కూడా అర్థం చేసుకోవాలి. పేదరికం, అప్పులు, నిరుద్యోగం, రాజకీయ వ్యవస్థపై నమ్మకం తగ్గడం వంటి అంశాలు కొందరిని తక్షణ ప్రయోజనాల వైపు నడిపించవచ్చు.
అందుకే ప్రజలను అవమానించడం కాదు మన లక్ష్యం. ప్రజలను చైతన్యపరచడం, డబ్బు పంపిణీ చేసే రాజకీయ సంస్కృతిని ప్రశ్నించడం, ప్రజలకు విశ్వసనీయమైన ప్రత్యామ్నాయాన్ని అందించడం మన బాధ్యత.
ఎన్నికలు ప్రజాసేవకు మార్గమా? రాజకీయ వ్యాపారమా?
చీరాల మున్సిపాలిటీ పరిధిలోని 44 వార్డులను ఉదాహరణగా తీసుకుందాం. ఏ పార్టీకి చెందిన అభ్యర్థి అయినా ప్రజల ముందుకు వచ్చినప్పుడు వారి అభివృద్ధి ప్రణాళిక ఏమిటి? వార్డులోని సమస్యలను ఎలా పరిష్కరిస్తారు? మున్సిపాలిటీ నిధుల వినియోగంలో పారదర్శకత ఎలా పాటిస్తారు? ప్రజలకు ఎలా జవాబుదారీగా ఉంటారు? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు చెప్పాలి.
ఎన్నికల పోటీ ప్రజా సమస్యల పరిష్కారం, అభివృద్ధి ప్రణాళికలు, నిజాయితీగల సేవపై ఉండాలి. ఓటర్లను ప్రలోభపెట్టడం, వ్యక్తిగత ప్రయోజనాలు చూపించడం లేదా డబ్బుతో మద్దతు పొందడం రాజకీయ సంస్కృతిగా మారకూడదు.
ఇది ఏ ఒక్క రాజకీయ పార్టీకి మాత్రమే సంబంధించిన సమస్య కాదు. ఏ పార్టీ అయినా, ఏ అభ్యర్థి అయినా ఓటర్లను డబ్బుతో ప్రభావితం చేయడానికి ప్రయత్నిస్తే, దానిని ఆధారాలతో ప్రశ్నించాలి.
రాజకీయ పార్టీలను వాటి పేర్లతో కాదు… ప్రజల కోసం చేసిన పనులతో, పాటించే విలువలతో అంచనా వేయాలి.
అభ్యుదయవాదులు, సంఘసంస్కర్తలు, యువత రాజకీయాల్లోకి ఎందుకు రావడం లేదు?
సమాజంలో ఎంతోమంది సామాజిక కార్యకర్తలు, సంఘసంస్కర్తలు, ప్రజా సంఘాల నాయకులు, స్వచ్ఛంద సంస్థల ప్రతినిధులు, నిరుద్యోగ యువత, సామాజిక అవగాహన కలిగిన పౌరులు ఉన్నారు. వారు ప్రజా సమస్యలపై స్పందిస్తున్నారు, సేవా కార్యక్రమాలు చేస్తున్నారు, అన్యాయాన్ని ప్రశ్నిస్తున్నారు.
అయితే వారిలో చాలామంది ఎన్నికల రాజకీయాల్లోకి రావడానికి వెనుకాడవచ్చు.
ఎన్నికల ఖర్చులను భరించలేకపోవడం, ఆర్థిక వనరుల కొరత, రాజకీయ ఒత్తిళ్ల భయం, కుటుంబ బాధ్యతలు, ఓటమి భయం, ప్రజల మద్దతును సంఘటితం చేయడంలో ఎదురయ్యే ఇబ్బందులు ఇందుకు కారణాలు కావచ్చు.
మరోవైపు, ప్రజాసేవలో చురుకుగా ఉన్నవారు ఒకే ప్రజాస్వామ్య ప్రత్యామ్నాయం కోసం కలిసికట్టుగా పనిచేయకపోతే వారి ప్రయత్నాలు విడివిడిగా మిగిలిపోతాయి.
అందువల్ల సామాజిక కార్యకర్తలు, యువత, కార్మిక సంఘాలు, మహిళా సంఘాలు, ప్రజాస్వామ్యవాదులు ఎన్నికల ప్రక్రియపై అవగాహన పెంచుకోవాలి. స్థానిక పాలన, మున్సిపల్ బడ్జెట్, సమాచార హక్కు చట్టం, ఎన్నికల నిబంధనలు, ప్రజా ప్రతినిధుల బాధ్యతలపై శిక్షణ పొందాలి.
ఎన్నికల్లో పోటీ చేయడం ఒక్కటే ప్రజాసేవ కాదు. ప్రజా సమస్యలపై నిరంతరం పోరాడటం, అధికారులను ప్రశ్నించడం, ప్రజలకు అందాల్సిన హక్కుల కోసం ఉద్యమించడం కూడా ప్రజాస్వామ్య సేవే.
స్వతంత్ర అభ్యర్థులు నిజమైన ప్రత్యామ్నాయమా?
స్వతంత్ర అభ్యర్థి అనే పేరు ఉన్నంత మాత్రాన ఎవరూ ప్రజాస్వామ్య ప్రత్యామ్నాయం అయిపోరు. అదే విధంగా రాజకీయ పార్టీలో ఉన్నంత మాత్రాన ఎవరూ ప్రజావ్యతిరేకులు కారు.
కొంతమంది స్వతంత్ర అభ్యర్థులు నిజమైన ప్రజాసేవ లక్ష్యంతో పోటీ చేస్తారు. మరికొందరు రాజకీయ పార్టీల నుంచి టికెట్ ఆశించి రాకపోవడంతో స్వతంత్రంగా పోటీ చేయవచ్చు.
కాబట్టి అభ్యర్థి గత ప్రజాసేవ, ఆస్తుల వివరాలు, ఎన్నికల ఖర్చుల పారదర్శకత, ప్రజా సమస్యలపై అవగాహన, గెలిచిన తర్వాత జవాబుదారీతనం వంటి అంశాలను పరిశీలించాలి.
ప్రజలకు కావాల్సింది కేవలం కొత్త వ్యక్తి కాదు. ప్రజల మధ్య ఉండే, ప్రజల సమస్యలను అర్థం చేసుకునే, అధికారాన్ని వ్యక్తిగత ప్రయోజనాల కోసం కాకుండా ప్రజా ప్రయోజనాల కోసం ఉపయోగించే ప్రతినిధి.
ఓటర్లు ఏం చేయాలి?
ఓటుకు నోటు రహిత సమాజం నిర్మాణం కోసం పౌరులు కొన్ని ముఖ్యమైన బాధ్యతలను స్వీకరించాలి.
1. ఓటు హక్కును డబ్బు, బహుమతులు, ఇతర ప్రలోభాలకు అమ్ముకోకూడదు.
2. ప్రతి అభ్యర్థిని వారి ప్రజా ప్రణాళిక, గత పనితీరు ఆధారంగా ప్రశ్నించాలి.
3. ఎన్నికల సమయంలో డబ్బు లేదా ఇతర ప్రలోభాల పంపిణీ జరిగినట్లు ఆధారాలు ఉంటే సంబంధిత ఎన్నికల అధికారులకు ఫిర్యాదు చేయాలి.
4. ఎన్నికల తర్వాత కూడా వార్డు సమస్యలు, మున్సిపల్ నిధుల వినియోగం, అభివృద్ధి పనులపై ప్రశ్నించాలి.
5. రాజకీయ భేదాలు ఉన్నప్పటికీ ప్రజా ప్రయోజనాల విషయంలో ఐక్యంగా ఉండాలి.
6. యువతకు రాజకీయ అవగాహన కల్పించి, స్థానిక పాలనలో భాగస్వాములను చేయాలి.
ఓటు కొనుగోలు చేయడం, ఓటును ప్రలోభాల ద్వారా ప్రభావితం చేయడం చట్టపరమైన పరిణామాలకు దారితీయవచ్చు. అలాంటి చర్యలను ప్రోత్సహించకుండా, చట్టబద్ధమైన మార్గాల్లో వాటిని ఎదుర్కోవాలి.
NOTAకు ఓటు వేస్తే మళ్లీ ఎన్నికలు జరుగుతాయా?
ఎన్నికల్లో పోటీ చేస్తున్న అభ్యర్థులెవరూ నచ్చకపోతే NOTA (None of the Above) అనే ఎంపిక ఓటరుకు అందుబాటులో ఉన్న సందర్భాల్లో దానిని ఉపయోగించవచ్చు. అయితే NOTAకు అత్యధిక ఓట్లు వచ్చినంత మాత్రాన సాధారణంగా ఎన్నిక రద్దవుతుందని లేదా తప్పనిసరిగా మళ్లీ ఎన్నికలు జరుగుతాయని భావించకూడదు. సంబంధిత స్థానిక సంస్థ ఎన్నికలకు వర్తించే చట్టాలు, ఎన్నికల సంఘం నిబంధనలే నిర్ణయాత్మకం.
అందువల్ల NOTA ఒక్కటే ఓటుకు నోటు రాజకీయాలను నిర్మూలించే మార్గం కాదు. ఓటర్ల చైతన్యం, చట్టబద్ధమైన ఫిర్యాదులు, రాజకీయ పార్టీలపై ప్రజా ఒత్తిడి, పారదర్శకమైన అభ్యర్థుల ఎంపిక, నిరంతర ప్రజా ఉద్యమం కూడా అవసరం.
ఓటుకు నోటు రహిత సమాజం సాధ్యమేనా?
సాధ్యమే. కానీ అది ఒక్కరోజులో సాధించే మార్పు కాదు.
ప్రజలు రాజకీయాలను కేవలం ఎన్నికల సమయంలో గుర్తుచేసుకునే అంశంగా కాకుండా తమ రోజువారీ జీవితాలను ప్రభావితం చేసే ప్రజా వ్యవస్థగా అర్థం చేసుకోవాలి.
పాఠశాలల్లో విద్యా ప్రమాణాలు, ఆసుపత్రుల్లో వైద్య సేవలు, యువతకు ఉపాధి, కార్మికులకు న్యాయం, మహిళలకు భద్రత, మున్సిపాలిటీల్లో పారదర్శక పరిపాలన వంటి అంశాలపై రాజకీయ చర్చ జరగాలి.
ప్రజాస్వామ్యం అంటే నాయకులను ఎన్నుకోవడం మాత్రమే కాదు; ఎన్నుకున్న నాయకులను ప్రశ్నించడం, వారి పనితీరును పరిశీలించడం, తప్పులను సరిదిద్దాలని డిమాండ్ చేయడం కూడా.
సామాజిక కార్యకర్తలు, సంఘసంస్కర్తలు, ప్రజా సంఘాలు, యువత, మహిళలు, కార్మికులు, ప్రజాస్వామ్యవాదులు కలిసి నిరంతర పౌర చైతన్య ఉద్యమాన్ని నిర్మించినప్పుడే రాజకీయ సంస్కృతిలో మార్పు సాధ్యమవుతుంది.
ముగింపు: ప్రజల చేతుల్లోనే ప్రజాస్వామ్య భవిష్యత్తు!
చీరాల ప్రజలారా మన ప్రాంత అభివృద్ధి కోసం మనం కోరుకోవాల్సింది తాత్కాలిక ప్రయోజనాలు కాదు. పారదర్శకమైన పాలన, అవినీతికి తావులేని వ్యవస్థ, నాణ్యమైన విద్య, మెరుగైన వైద్యం, ఉపాధి అవకాశాలు, ప్రజలకు జవాబుదారీగా ఉండే పాలకులు.
ఓటుకు డబ్బు ఇచ్చే సంస్కృతిని ప్రశ్నిద్దాం. ఓటును అమ్ముకునే పరిస్థితులను మార్చేందుకు కృషి చేద్దాం. ప్రజాస్వామ్యాన్ని వ్యాపారంగా కాకుండా ప్రజాసేవగా మార్చేందుకు సంఘటితమవుదాం.
ఓటుకు నోటు కాదు అభివృద్ధికే ఓటు!
ఓటు అమ్ముకోకు — నీ భవిష్యత్తును కాపాడుకో!
పారదర్శక పరిపాలన అధికారుల్లో జవాబుదారీతనం.
ఓటుకు నోటు రహిత సమాజం — ప్రజల చేతుల్లో ప్రజాస్వామ్యం!
తన్నీరు విజయ్
రిఫార్మ్స్ పార్టీ ఆఫ్ ఇండియా
చీరాల నియోజకవర్గం ఇన్చార్జ్
