కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల వైఫల్యాలపై రైతాంగం ఆగ్రహం
చెన్నూరు,జూలై26,ప్రజావాణి:
రాష్ట్రంలో వానాకాలం సాగు పనులు ముమ్మరంగా సాగుతున్న వేళ, క్షేత్రస్థాయిలో ఎరువుల కొరత రైతాంగాన్ని తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది. ముఖ్యంగా ప్రధాన పంటలైన వరి, పత్తి సాగుకు అత్యంత కీలకమైన యూరియా సకాలంలో లభించక రైతులు సొసైటీలు, ప్రైవేటు దుకాణాల ముందు గంటల తరబడి క్యూ కడుతున్నారు. అయితే ఈ తీవ్ర యూరియా కొరతకు అటు కేంద్ర ప్రభుత్వ సరఫరా లోపాలు, ఇటు రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ముందస్తు ప్రణాళికా రాహిత్యం , క్షేత్రస్థాయి నిర్వహణ వైఫల్యాలే కారణమని విపక్షాలు, రైతు సంఘాలు తీవ్రంగా మండిపడుతున్నాయి.
**రాష్ట్ర ప్రభుత్వ పంపిణీ వైఫల్యాలు – యాప్ తిప్పలు**
యూరియా బ్లాక్ మార్కెట్ను అరికట్టడానికి , పారదర్శకంగా పంపిణీ చేయడానికి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన డిజిటల్ వ్యవస్థలు రైతులకు శాపంగా మారాయనే విమర్శలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన ఫెర్టిలైజర్ యాప్లో నిమిషాల వ్యవధిలోనే స్టాక్ నిండుకుంటోందని, సర్వర్ సమస్యల వల్ల గంటల తరబడి వేచి చూసినా బుకింగ్ కావడం లేదని రైతులు ఆవేదన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. స్మార్ట్ఫోన్లు లేని నిరుపేద, వృద్ధ రైతులకు కనీస అవగాహన కల్పించడంలో వ్యవసాయ శాఖ విఫలమైందనే ఆరోపణలు వస్తున్నాయి.
అంతేకాకుండా, జిల్లా కేంద్రాల నుంచి మండల, గ్రామ స్థాయి ప్రాథమిక సహకార సంఘాలకు (PACS) సకాలంలో లారీ ర్యాక్ల రవాణాను పర్యవేక్షించడంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వ యంత్రాంగం ఉదాసీనంగా వ్యవహరించిందని, క్షేత్రస్థాయిలో ప్రైవేటు డీలర్ల కృత్రిమ కొరతను, నకిలీ నిల్వలను అదుపు చేయడంలో నిఘా లోపించిందని రైతులు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
**కోటాల కోత.. కేంద్రం పెడచెవి!**
మరోవైపు, తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఈ సాగు సీజన్ కోసం **11.50 లక్షల టన్నుల** యూరియా కావాలని కోరగా, కేంద్ర రసాయనాలు, ఎరువుల మంత్రిత్వ శాఖ కేవలం **10 లక్షల టన్నులకే** అనుమతి ఇచ్చింది. పెరిగిన సాగు విస్తీర్ణానికి ఈ కోటా ఏమాత్రం సరిపోదని రాష్ట్రం చెబుతోంది. రాష్ట్రానికి రావాల్సిన ఏప్రిల్, మే నెలల నెలవారీ కోటాలలో కేంద్రం భారీగా కోత విధించిందని, బఫర్ స్టాక్ సగానికి పడిపోయేలా చేసిందని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆరోపిస్తోంది.
అయితే, కేంద్ర ప్రభుత్వం మాత్రం పార్లమెంట్లో భిన్నమైన వాదన వినిపిస్తూ, తెలంగాణకు ప్రొ-రౌటా అవసరం కంటే ఎక్కువే సరఫరా చేశామని, రాష్ట్రంలో ఎక్కడా కొరత లేదని చెప్పడం ద్వారా బాధ్యత నుండి తప్పుకుంటోందని విమర్శలు వస్తున్నాయి.
**అంతర్జాతీయ సంక్షోభం – స్థానిక అక్రమాలు**
పశ్చిమాసియా యుద్ధ వాతావరణం, ఎర్రసముద్రం (Red Sea) మార్గాల్లో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతల వల్ల విదేశాల నుంచి రావాల్సిన రసాయన ముడిసరుకుల దిగుమతులు నిలిచిపోయాయి. దీనికి తోడు, తెలంగాణకు ప్రధాన దిక్కైన రామగుండం ఫెర్టిలైజర్స్ (RFCL) ప్లాంట్లో తరచూ సాంకేతిక లోపాలు రావడం ఉత్పత్తిని దెబ్బతీసింది.
**2026 లో ధరల భారం: సబ్సిడీలు ఉన్నా అదనపు వడ్డన!**
కేంద్ర ప్రభుత్వం యూరియా, డీఏపీల (DAP) పై సబ్సిడీ ఇస్తూ అధికారిక ధరలను నియంత్రణలోనే ఉంచినప్పటికీ (డీఏపీ బస్తా ₹1,350), మార్కెట్లో సప్లై లేకపోవడాన్ని ఆసరాగా చేసుకుని ప్రైవేట్ వ్యాపారులు ఒక్కో డీఏపీ బస్తాను ₹1,600 నుండి ₹1,700 పైగా అమ్ముతూ రైతులను నిలువునా దోచుకుంటున్నారు. మరోవైపు, ఇతర కాంప్లెక్స్ ఎరువుల ధరలను కంపెనీలు భారీగా పెంచేయడంతో రైతులకు అదనపు భారం తప్పడం లేదు.
**ప్రస్తుత మార్కెట్ సగటు ధరల పట్టిక (50 కేజీల బస్తాకు):**
* **NPK 20:20:0:13:** ~ ₹2,150
* **NPK 10-26-26:** ~ ₹1,814
* **MOP (పొటాష్):** ~ ₹1,710
కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఒకరిపై ఒకరు నెపం నెట్టేసుకోవడం మానేసి, తక్షణమే క్షేత్రస్థాయి లోపాలను సవరించి రైతులకు ఎరువులు అందేలా చూడాలని, లేనిపక్షంలో ప్రస్తుత వానాకాలం పంటల దిగుబడిపై తీవ్ర ప్రభావం పడుతుందని వ్యవసాయ రంగ నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.